Zdrowie

Głośne zabawki elektroniczne i wpływ na słuch małego dziecka

7 stycznia 2026

UOKiK i Inspekcja Handlowa wykazały, że głośne zabawki elektroniczne mogą powodować trwałe uszkodzenie słuchu u małych dzieci — w badaniu 50 modeli aż 8–10 emitowało dźwięki przekraczające normy, a najgłośniejszy model osiągnął 120 dB.

Skala problemu — wyniki kontroli i najważniejsze liczby

W niedawnych kontrolach UOKiK przebadano 50 modeli zabawek dźwiękowych. Większość (49) pochodziła z Chin, a jeden model z Polski. Wśród nich 8–10 modeli przekraczało dopuszczalne wartości dźwięku, a maksymalny zmierzony poziom to 120 dB. Pięć zabawek przekroczyło poziom 110 dB, a trzy kolejne osiągały około 90 dB. Raporty wskazują też, że wiele wadliwych modeli nie zawierało wyraźnych ostrzeżeń ani instrukcji dotyczących bezpiecznego użytkowania.

Dlaczego 120 dB jest niebezpieczne — porównania i badania naukowe

120 dB to poziom porównywalny do pracy piły mechanicznej lub koncertu rockowego z bliskiej odległości. Jednorazowa ekspozycja na poziom 120 dB z bliskiej odległości może uszkodzić komórki słuchowe u dziecka. Badania z renomowanych ośrodków, między innymi z uniwersytetów w Londynie i Toronto, wykazały, że u dzieci nawet krótkie, intensywne impulsy dźwiękowe zwiększają ryzyko tinnitus (szumów usznych) oraz trwałej utraty ostrości słuchu. Dzieci są szczególnie narażone, ponieważ ich układ słuchowy jest bardziej wrażliwy i chociaż komórki rzęsate mogą regenerować się szybciej przy krótkotrwałym, minimalnym uszkodzeniu, to przy powtarzanej lub długotrwałej ekspozycji dochodzi do nieodwracalnego zniszczenia.

Normy dopuszczalne i jak je interpretować

W Polsce dopuszczalny poziom hałasu dla zabawek zależy od typu produktu i mieści się w zakresie 85–110 dB. W praktyce większość bezpiecznych zabawek emituje dźwięki około 81 dB. Zabawki, które przekraczają 110 dB, są klasyfikowane jako szczególnie ryzykowne, zwłaszcza jeśli ich głośne źródło jest stosowane blisko ucha dziecka. Brak informacji o maksymalnym poziomie głośności lub brak wyraźnych ostrzeżeń w instrukcji jest sygnałem alarmowym dla rodzica.

Jak hałas uszkadza ucho dziecka — mechanizm biologiczny

Głośne dźwięki powodują nadmierną stymulację komórek rzęsatych w ślimaku ucha wewnętrznego. Nadmierna stymulacja prowadzi do odkształcenia i uszkodzenia tych komórek, co w konsekwencji zmniejsza ich zdolność do przetwarzania drgań akustycznych. Utratę słuchu powoduje zniszczenie komórek rzęsatych; jeśli zniszczenie jest rozległe, słuch nie wraca. U dzieci konsekwencje obejmują także zaburzenia przetwarzania dźwięku, opóźnienia w rozwoju mowy oraz problemy z koncentracją i uczeniem się.

Objawy uszkodzenia słuchu u małych dzieci

  • brak reakcji na głośne dźwięki, na przykład brak odwrócenia głowy na dzwonek,
  • opóźnienia w rozwoju mowy, na przykład brak sylab lub brak naśladowania dźwięków,
  • nadmierna irytacja lub płacz przy odtwarzaniu dźwięków,
  • pojawienie się szumów usznych (tinnitus) widoczne poprzez zaburzenia snu i trudności z uspokojeniem dziecka.

Jak mierzyć i identyfikować niebezpieczne zabawki — krok po kroku

  1. przygotuj sonometr lub aplikację zaufanego producenta przetestowaną pod kątem zgodności z normami,
  2. zmierz poziom dźwięku w odległości 10 cm od źródła, a następnie w odległości 60 cm,
  3. zmierz wartość szczytową (peak dB SPL) oraz wartość średnią podczas typowego odtwarzania melodii,
  4. porównaj pomiary z dopuszczalnymi wartościami (85–110 dB) i zwróć uwagę na dźwięki impulsowe, które są szczególnie szkodliwe,
  5. sprawdź oznaczenie CE, instrukcję i ostrzeżenia; brak informacji traktuj jako sygnał do ostrożności.

Konkretny plan działań dla rodziców — praktyczne kroki

  • przed zakupem sprawdź, czy zabawka ma oznaczenie CE i informacje o maksymalnym poziomie głośności,
  • po zakupie przetestuj zabawkę sonometrem; unikaj urządzeń przekraczających 90 dB mierzone w odległości 10 cm,
  • ogranicz czas ekspozycji stosując zasadę 60/60 — głośność do 60% maksymalnej i czas używania do 60 minut dziennie,
  • utrzymuj odległość co najmniej 60 cm między głośnym źródłem dźwięku a uszami dziecka,
  • wyłączaj dźwięk, jeśli nie jest potrzebny, i wybieraj alternatywy emitujące ciche naturalne odgłosy lub instrumenty akustyczne o niskim natężeniu,
  • obserwuj zachowanie dziecka; przy podejrzeniu problemów ze słuchem skonsultuj się z laryngologiem lub audiologiem.

Przykłady bezpiecznych zamienników i praktyczne wskazówki

Wybieraj zabawki emitujące delikatne melodie, dźwięki natury lub biały szum, które wspierają rozwój słuchowy bez ryzyka przeciążenia. Aplikacje i urządzenia z regulacją głośności i limitem czasowym to dobre rozwiązanie dla starszych niemowląt i przedszkolaków. W domu można także wprowadzić prostą zasadę: jeśli dorosły musi podnosić głos, by porozmawiać z dzieckiem przy włączonej zabawce, to poziom dźwięku jest prawdopodobnie za wysoki.

Proste zmiany w domu ograniczające ryzyko

Wyłącz dźwięk w zabawkach, które go nie wymagają. Ustaw głośność na najniższy możliwy poziom, jeśli zabawka posiada regulację. Rotuj zabawki tak, aby dziecko nie było ciągle narażone na ten sam rodzaj dźwięku. Przechowuj najbardziej głośne urządzenia poza zasięgiem najmłodszych.

Kiedy zgłaszać zabawkę i do kogo

Jeśli zabawka przekracza normy lub nie posiada oznaczeń i instrukcji, zgłoś ją do UOKiK lub Inspekcji Handlowej. Skontaktuj się także ze sprzedawcą i żądaj zwrotu albo wymiany produktu. W sytuacji, gdy kilka dzieci w placówce jest narażonych na ryzyko, warto powiadomić lokalny sanepid.

Jak rozmawiać z opiekunami i przedszkolami

Podczas rozmów z personelem przedszkola przedstaw konkretne liczby i rekomendacje: informuj o maksymalnych zmierzonych wartościach, o zakresie dopuszczalnym 85–110 dB oraz o odległości minimalnej 60 cm. Zaproponuj plan kontroli dźwięków w sali zabaw i zasady rotacji zabawek. Poproś o możliwość wyłączenia efektów dźwiękowych podczas zajęć lub o stosowanie cichszych alternatyw.

Dane i badania potwierdzające ryzyko

Wyniki kontroli UOKiK i Inspekcji Handlowej są zgodne: spośród 50 przebadanych modeli aż 8–10 przekraczało normy dźwiękowe, maksymalny poziom to 120 dB, a pięć modeli notowało wartości >110 dB. Badania naukowe wskazują, że nadmierny hałas u dzieci zwiększa ryzyko trwałej utraty słuchu oraz wystąpienia tinnitus. Ponadto raporty zwracają uwagę, że wiele głośnych zabawek nie posiada odpowiednich ostrzeżeń, co dodatkowo zwiększa ryzyko przypadkowego narażenia.

Najczęstsze pytania rodziców — krótkie odpowiedzi

Jeżeli zastanawiasz się, jak szybko dźwięk 120 dB może zaszkodzić, odpowiedź brzmi: jednorazowa ekspozycja z bliskiej odległości może spowodować uszkodzenie słuchu. Nie oznacza to, że wszystkie zabawki pochodzące z jednego kraju są niebezpieczne; ryzyko zależy od konkretnego modelu i zmierzonego poziomu dźwięku. Przy pomiarach sonometrem zwracaj uwagę na dB SPL w odległości 10 cm i 60 cm oraz na dźwięki impulsowe, które mogą być bardziej szkodliwe.

Praktyczne wskazówki końcowe

Działania rodzica i opiekuna mogą znacząco zmniejszyć ryzyko uszkodzenia słuchu. Kontroluj głośność zabawek przed i po zakupie, stosuj proste zasady ograniczania czasu ekspozycji i odległości oraz zgłaszaj niebezpieczne produkty odpowiednim instytucjom. Dzięki temu można chronić rozwój mowy i słuchu dziecka oraz zapobiec długotrwałym konsekwencjom zdrowotnym.

Przeczytaj również:

Zobacz również

Instalacja i Komponenty Tablicy Elektrycznej w Domu - Jak Wybrać i Podłączyć odpowiednie elementy
Rozdzielnica elektryczna w domu: skrzynka elektryczna, połączenie i dobór odpowiedniego wyposażenia.
13 grudnia 2023
Spódnice tiulowe – Twój pomysł na nową kreację
9 maja 2020
Zimowy wypoczynek w górach Polski – odkryj najlepsze destynacje
Zimowy wypoczynek w górach Polski – odkryj najlepsze destynacje
7 lutego 2024